सर्जिकल स्ट्राईकचा दशक: भारताच्या संरक्षणात नवा टप्पा

29 सप्टेंबर 2026 रोजी, भारत सर्जिकल स्ट्राईकच्या दहाव्या वर्धापन दिनानिमित्त त्याच्या आतंकवादविरोधी धोरणात झालेल्या बदलांचा आढावा घेत आहे. या स्ट्राईक उरी हल्ल्याच्या प्रतिवादात करण्यात आल्या, ज्यात 18 सप्टेंबर 2016 रोजी जैश-ए-मोहम्मदच्या आतंकवाद्यांनी जम्मू आणि काश्मीरमधील एका सैन्याच्या ब्रिगेड मुख्यालयावर हल्ला केला होता, ज्यात 19 सैनिकांचा मृत्यू झाला होता.

उरी हल्ला एकटा नाही; या क्षेत्रात झालेल्या अनेक आतंकवादी घटनांचा तो भाग होता, ज्यात 2014 मध्ये मोहुरा कॅम्पवर झालेला हल्ला देखील समाविष्ट आहे, ज्यात 11 सुरक्षा कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला होता. 2016 चा हल्ला विशेषतः भयंकर होता, कारण एक आगीने कॅम्पमध्ये पसरून अधिक हताहत झाले. या घटनेने भारताच्या आतंकवादाविरोधी सैन्य प्रतिसादावर पुनर्विचार करण्याची आवश्यकता अधोरेखित केली.

सर्जिकल स्ट्राईकच्या वेळी, भारतीय सैन्याने नियंत्रण रेषा (LoC) पार करून पाकिस्तान-व्याप्त काश्मीरमध्ये सात आतंकवादी लॉन्च पॅडवर हल्ला केला. त्या वेळीचे संरक्षण मंत्री, दिवंगत मनोहर पर्रिकर यांनी या ऑपरेशनला मान्यता दिली, हे स्पष्ट करताना की दुश्मनावर निर्णायक प्रत्युत्तर देणे आवश्यक आहे. या ऑपरेशनच्या यशाने आतंकवादी संरचनेवर मोठा परिणाम केला आणि भारताच्या आतंकवादाविरोधी ठामतेला सिद्ध केले.

सर्जिकल स्ट्राईकच्या परिणामांचा प्रभाव तात्काळ सैन्य लाभांपेक्षा अधिक होता. त्यांनी भविष्याच्या ऑपरेशन्ससाठी, जसे की 2019 मधील बालाकोट हवाई हल्ला आणि ऑपरेशन सिंदूर, एक आदर्श स्थापित केला, जो भारताच्या आतंकवादाविरोधी प्रभावी लढाईच्या वचनबद्धतेला बळकटी देतो. या धोरणाचा क्षेत्रीय सुरक्षा गतिशीलता आणि भारताच्या संरक्षण स्थितीवर दीर्घकालिक परिणाम झाला आहे.

आगामी काळात, सर्जिकल स्ट्राईकच्या वर्धापन दिनानिमित्त भारताच्या सैन्य धोरणाच्या विकसित होत असलेल्या स्वरूपाची आठवण करून देते. देश गेल्या दशकावर विचार करत असताना, ते आतंकवादाविरोधी दृष्टिकोन अनुकूलित करण्यास सुरू ठेवते, हे सुनिश्चित करताना की ते उभरत्या धोक्यांवर लक्ष ठेवून राहते आणि एक मजबूत संरक्षण क्षमता राखते.