अमरावती जिल्यातील जलस्तरात मोठी घट, दुष्काळाचा परिणाम

अमरावती जिल्यात जलस्तरात मोठी घट झाली आहे, जी दीर्घ दुष्काळ, असमान पाऊस आणि वाढत्या तापमानामुळे झाली आहे. या परिस्थितीत तीन तालुक्यांना—वारुड, दार्यापुर आणि चंदूर बाजार—'अत्यधिक शोषित' म्हणून वर्गीकृत केले आहे, तर मोरशी आणि अचलपूर 'महत्त्वपूर्ण' श्रेणीमध्ये आहेत. उर्वरित तालुके सध्या सुरक्षित श्रेणीमध्ये आहेत, परंतु जलस्रोतांच्या कमीमुळे संभाव्य जलटंचाईची चिंता वाढली आहे.

वारुडमध्ये, संतरेच्या पिकांना वाचवण्यासाठी बोरवेल आणि विहिरींमधून जलाची मोठ्या प्रमाणात काढणी करण्यात आली आहे, ज्यामुळे जलस्तर 15-20 मीटरच्या गहराईत गेला आहे. ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये 40 दिवसांपेक्षा जास्त काळ पाऊस न पडल्यामुळे नैसर्गिक पुनर्भरणात अडथळा आला आहे, ज्यामुळे अनेक जल स्रोत सुकत आहेत. या चिंताजनक प्रवृत्तीनंतर स्थानिक प्रशासनाने नागरिकांना जलसंवर्धनाच्या उपाययोजनांची विनंती केली आहे.

दार्यापुर, जो पुर्णा नदीच्या खोऱ्यात आहे, जलसंकटाचा सामना करीत आहे, जिथे उच्च एकूण विरघळलेले ठोस (TDS) पाण्याला पिण्यासाठी आणि सिंचनासाठी अनुपयुक्त बनवित आहे. या क्षेत्रात कपास आणि इतर नगदी पिकांसाठी ताज्या जलसाठ्याचा मोठा वापर झाला आहे, परंतु दीर्घ दुष्काळामुळे जल पुनर्भरण मर्यादित झाले आहे.

चंदूर बाजार देखील प्रभावित झाला आहे, जिथे उन्हाळ्यात जलस्तर 20 मीटरपेक्षा जास्त नोंदवला गेला. मेघा नदीत जूनच्या सुरुवातीला आलेल्या पूरामुळे पुर्णा मीडियम प्रोजेक्टमध्ये जलसाठा वाढला, परंतु त्यानंतर पावसाची कमतरता जल पुनर्भरणात अडथळा आणत आहे. संतरेच्या बागा आणि इतर बागायती पिकांचा दबाव या परिस्थितीला आणखी वفاق देत आहे.

अधिकाऱ्यांनी चेतावणी दिली आहे की जर सध्याच्या जलकाढणीच्या गतीने काम सुरू राहिले, तर परिस्थिती आणखी वाईट होऊ शकते. प्रशासनाने जल व्यवस्थापनाच्या शाश्वत पद्धतींचा महत्त्वावर जोर दिला आहे, ज्यामुळे संकट कमी होईल आणि कृषी व घरगुती वापरासाठी पुरेसे जल उपलब्धता सुनिश्चित होईल.